wie Düsseldorw zo senn Schotzpatron kom

Odder: d.Ä. dr Äldere Hilleje, den mr en Remaje „afholte“, ohn för zo frare, wann Hee! noh Huus moss

Düsseldorw hät bekanntlech Vellerlei: de Rhing, de längsde Thek op dr Welt, ne scheefe Kerketurem on de fess Öwerzeujong, dat mr op dr rechteje „Schäl Sit“ vom Rhing lävt. bloß ene eejen Schotzpatron hadde de Stadt em Meddelalder zonächs nit jehatt. Dat konnt natörlech nit so blieve. En Resedenzstadt, de jett wähde well, bruchte schleeßlech jett Hillejet. On weil dr Onleinhandel em Johr 1383 noch nit besongersch pingelech jenau funxijoneeren dät, hät Herzoch Wellem I. von Berech offebar met sech afjemaht , de Sach selvs en de Hangk zo nöhme. Äwer, fang mer von vöre aan! Ne Bischop us Antiochia, wat wiet fott ess Noh Öwerleeferong von de Kerk, kütt Apollenaris us Antiochia, ne wechteje Stadt en de Antiek em Jebiet von d.Ä. dr Äldere Törkei vo hütt. er wohd Bischop von Ravenna on storv vermodlech em zwedde Johrhongert als wies ne Märtyrer för senn chressleche Jloov.
Wat af jezz historesch ohn Zwiefel zo beläje ess, lösst sech hüt bloß noh schwier eruskreeje. Zwesche Apollenaris on ons leeje schleeßlech Fass 2.000 Johr – on anno Piefedeckel wohd noh nit jedereen Deensreis bee däm Instajram opjeschrieve.
Eens ess jewess: Apollenaris wohd als Hilleje verehrt, on Senn stärvleche Överreste send wähtvolle Knöckskes. Em Meddelalder wore solche Knöckskes nit bloß rellijöse Erennerongsstöck. Se bedüde: Aankicke, Peljer, Handel on Einnohme.
Ene beröhmde Hilleje wor anno Piefedeckel onjefähr jenau so jood , als wies hütt ne joode Mess, ne jroode Foßballvereen on ne Chressmaht met ne staatse Besöhk zesamme.

Et Scheff, dat bee Remaje nit wedder fahr wollt

De Lejende noh, wohde de Knöckskes von däm Apollenaris em Johr 1164 zesamme met ne Hoope angere Hillechdömer op enem Scheff de Rhing eronger jebraht. Jenau op däm Scheff sölle ooch de Knöckskes von dänne Hillije drei Könije jewäse sin, de d.Ä. dr Äldere kölsche Ähzbischop Rainald von Dassel noh Kölle hät brenge losse.
Se wore jerad bee Remajen, do passerden jett janz Wonderlejes: Dat Scheff blievt aanjävlech leeje. Et jing nimmieh. Nix noh vöre, nix noh hinge!
De janze Scheffslütt hant jerodert, jetrocke, jeschove, se hant jebädt on dorfde erjenswann ooch anjefange hant, sech jäjeseitech de Schold zo jäve. d.Ä. dr Äldere Rhing zeichden sech onbeendröckt. Ehsch nohdäm de Knöckskes von däm Apollinaris em Ofer wore, konnt dat Scheff wedder fahr. Dat Zeeche wor för at Vollek anno Piefedeckel klor: d.Ä. dr Äldere Hilleje wollt en Remajen blieve. On wenn ene Hilleje all all schon so klor senn Wonsch säht, dat er blieve well, deskodeert mr nit ewech.
Op eenem berech tireck bee Remaje han de Mensche ene kleene Kerk jebaut on dr berech nannden se Apollinarisberg. Vell Peljer send jekomme, hadde jebädt on se mossde schlope, ess on drenke. Remajen hadde domet nit bloß ene Hilleje, söndern ooch ene rechtech joode Quell för janz vell Moppe. De Jeschecht vom Scheff, dat nit wedder wollt, ess allerdengs enne ächt Histörche on op dat so rechtech ess, kann kinner nit beläje.

dann kom d.Ä. dr Äldere Herzoch us Düsseldorw

Mieh wie 200 Johr späder, zemlech jenau 1383, trock Herzoch Wellem I. met ne Pöngel Lütt noh Remaje. De pollitesche Sittewazziijon em Äng vom 14. Johrhongert wor ärch komplezert, de Ambijänte dat offebar äwefalls – on em Änd wohd de Stadt öwerfalle. Dobei ess d.Ä. dr Äldere jröttsde Deel von däm Apollenaris sin Knöckskes en de Hängk vom Herzoch jefalle. Wellem nohm de Jebeen met noh Düsseldorw on öwerjov se däm Steff von St. Lambäthes. Mer könnde sare: Düsseldorw hät senn spädere stadtpatron dörch e Schnäppche us däm Meddelalder bekomm. Äwer Remajen hät vermodlech von „Raub“ jesproche.
d.Ä. dr Äldere Herzoch dojäje hät wohrschenlech „Secherstellong“ jesaht. On en Düsseldort nannden mr dat em Äng janz eenfach „Tradizzijohn“. komplett wor de Jeklaute öwrijens nit. Et Haup von däm Hilleje hant de Jonges us Remaje vörher en Secherheet jebraht on bliev met Ongerbrechonge en Remaje. so ess et jekoome, dat d.Ä. dr Äldere Hilleje quasi op all beeds Städte em Rhing verdeelt wohd: dat jröttsde Deel en Düsseldorw, d.Ä. dr Äldere Kopp en Remaje. Rheinesches Metenanger ahbiede soh anno Piefedeckel jett angers us als wies hüt, moss mr fessstelle!

Us d.Ä. dr Äldere Jeklaute wähd ne stadtpatron

En Düsseldorw wohde de Knöckskes en St. Lambäthes opjehoven. als Langk all schon vör et Johr 1392 send de Mensche en e fierleche Prozessijohn met denne Knöckskes von däm Appolenaris dörch de Alde Stadt jetrocke. Dat ess bewiese!
Domet wor klor: Apollenaris wor nit kohz op ene Sprong vörbei jekoome.
Noh ene Alde möndleje Öwerleeverong soll Papst Bonifaz IX. em Johr 1394 de Knöckskes de Düsseldorwern zojesproche hant. Op dat janz jenau so passeert ess, kannste hüt nit mih secher beläje. Sietdäm wähd Apollenaris als wies d.Ä. dr Äldere Schotzpatron von Düsseldorp verihrt.
wenn mer sech de Jeschecht hüt so aansüht, werkt se e Klie besske wedderspröchlech: Zoehsch kläut mr eneem angeren Oht de Knöckskes von so nem Hilleje on dann säht mr för däm: „Sidd ehr so joot on beschötzt onser Stadt?“
Äwer vellech hant se sech en Düsseldorw jedacht:
„Jezz, wo d.Ä. dr Äldere Mann ens hee ess, kann er ooch e Klie besske op de Stadt achtjäve.“
On Apollenaris hät, so wie et ussüht, senn Freed met d.Ä. dr Äldere Sittewazzijohn jemaht zo han. Jedefalls lieje senn Knöckskes bes hütt en ne prächdeje Schrien en dr Basilika vom St. Lambäthes – meddse en dr Altstadt, nit wiet fott von Stell, an denne Düsseldorwer rejelmäßech bewiese, dat se manchmol faktesch jöttleje Help jebruche könne.

Vom Fess von däm Hillejen zo de jrooden Kermess

d.Ä. dr Äldere Dach, an däm mr d.Ä. dr Äldere hilleje Apollenaris janz besongersch verihre deht, es d.Ä. dr Äldere 23. Juli. Rond öm dat Datom jov et en Düsseldorw als all schon emmer en Fesswoch met Joddesdeensde, Prozessijohn on fierleje Veranstaldonge.
als wies et em Rheinland so öblich ess, blievt et natörlech nit beem bäde.
wo ne Pöngel frohe Lüte zusammekoome, duurt et nit Langk, bes jirgendeene ne Usschank opmäkt, ne angere e beeske op dr Lierkass speelt on noh ene angere frocht, of mr nit wat för de Kengerkes opstelle könnt.
Dat kerchliche Fess on de nöteje Versorjong von denne vell Piljere us de wiede Welt ess dr Urspron von dr Tradizzijohn, de hütt janz eng met de Jröttsde Kermess em Rhing verbonden es. „Kermess“ kütt schleeßlech von „Kerchmesse“ – also däm Fess rond öm en Kerk odder ene kerchlichen Fierdaach.
Dröm dät mancheener or mancheene bes hütt dodröwer deskodeere, of de“Jröttsde Kermess an däm Rhing “ eejenslech nit „Apollinariskirmes“ heeße mösst.

Ne echter Düsseldorwer – wenn, jo wenner och nie hee jelävt hät

Apollenaris wohd vermotleech en Antiochia jebore, hät en Ravenna jewerk, wohd en Remajen verehrt on kom vill Johrhongerte noh sinem Afläve noh Düsseldorw.
Domet ess er eejenslech ne echte Düsseldorwer:
er wohd angerschwo jebore, kom erjenswann an de Rhing on blievt dann eenfach hee.
Siet mieh als wies 600 Johr jävt er öwer onser Stadt acht – öwer St. Lambätes, de Aldestadt, de Schötze, de Kermess on vermotlech ooch öwer jedereen, d.Ä. dr Äldere et Morjens noh eenem lange Ovend versöhke deht, op em Borchplatz senn eejene Orjenteerong wiederzofenge.
On sollde mr en Remajen bes hütt e Klie besske knahtschech dodröwer sin, wie Düsseldorw zo sinem Schotzpatron jekomme es, kann mr bloß met rheinescher Jelosseheet antwohde:
Wat fott ess, ess fott. Wat Hee! en Düsseldorw ess, blievt hee.

Tex on Korrecktuer:
Sebastian Thöne & Hans Dieter-Caspers

#PittermannsScholl #DüsseldorferPlatt #DüsseldorferMundart #Düsseldörp #Apollinaris #stadtpatron #StLambertus #DüsseldorferAltstadt #Stadtjeschecht #RheinischeGeschichte #Bruchdom #JröttsteKermessAmRhing

beidrach op Faisboch aankicke